Zarządzanie ryzykiem w firmie

Zacznij zarządzać ryzykiem świadomie, zanim to ono zacznie zarządzać tobą

Jakiś czas temu jedna z zaprzyjaźnionych firm (nazwijmy ją „X”) dość nagle zaczęła się rozwijać w tempie, które nie zostało wcześniej przewidziane – szybki przyrost liczby klientów, dynamicznie rosnące przychody. Wydaje się, że zarządzający powinni otworzyć szampana i świętować sukces. X jednak w bieżącej pracy nie zarządzała świadomie ryzykiem. W pewnym momencie okazało się, że […]

ryzyko5

Jakiś czas temu jedna z zaprzyjaźnionych firm (nazwijmy ją „X”) dość nagle zaczęła się rozwijać w tempie, które nie zostało wcześniej przewidziane – szybki przyrost liczby klientów, dynamicznie rosnące przychody. Wydaje się, że zarządzający powinni otworzyć szampana i świętować sukces. X jednak w bieżącej pracy nie zarządzała świadomie ryzykiem. W pewnym momencie okazało się, że szybki przyrost nowych klientów przekroczył zdolności techniczne do ich obsługi.

Spostrzeżenia te niestety przyszły po fakcie – X musiała zablokować napływ nowych użytkowników i przeprowadzić 6 miesięczny projekt, który uporządkował sytuację i pozwolił na jej dalszy rozwój. Wywołało to kilka skutków negatywnych – po pierwsze: dynamika wzrostu nigdy nie wróciła na ten sam poziom, a po drugie: w tym czasie część klientów uciekła do konkurencji i nie udało się nawet wrócić na poprzedni poziom liczby aktywnych użytkowników.

ryzyko8

Czy można było taką sytuację przewidzieć wcześniej?

Co zrobić, aby nasze przedsiębiorstwa wykorzystywały stojące przed nimi szanse i zapobiegały zagrożeniom?

Właśnie – szanse i zagrożenia. Ryzyko zawsze należy rozpatrywać w tych dwóch płaszczyznach, nie natomiast, jak to często ma miejsce, tylko jako zagrożenie. Zarządzający często pomijają aspekty niepewności i ciągłej zmiany, które towarzyszą firmie na każdym kroku. Dlatego jeśli przedsiębiorstwo myśli o minimalizowaniu liczby sytuacji niekorzystnych i maksymalizowaniu szans, to należy pamiętać, że

zarządzanie ryzykiem w firmie jest koniecznością i ważne, aby robić to świadomie.

Przedsiębiorstwo decydujące się na wdrożenie zarządzania ryzykiem powinno najpierw zdefiniować obszary ryzyka, a następnie przygotować i wdrożyć system zarządzania oraz narzędzia monitorowania ryzyka. W tym tekście skupimy się na samym procesie risk management w firmie.

Cykl zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie:ryzyko3
Proces rozpoczynamy od identyfikacji ryzyka. Warto rozpocząć od określenia możliwych grup mających wpływ na ryzyko: ludzie, organizacja, technologia, sprzedaż, finanse, prawo… Gdyby wcześniej wspomniana firma zaczęła analizować ryzyka związane z technologią i sprzedażą z wyprzedzeniem, określiłaby ryzyko, które spowodowało u nich przestój rozwojowy i negatywne opinie klientów.

Zdefiniowane ryzyka najlepiej wprowadzić do prostej tabeli, która pozwoli na uporządkowany opis i analizę zdefiniowanych szans i zagrożeń:

ryzyko4Kolejny krokiem jest analiza zidentyfikowanych ryzyk, która powinna obejmować kilka etapów – od opisu ryzyka (który ma pomóc nam w zrozumieniu, o co właściwie chodzi) po opis skutków. Często już sam ten element pozwala zapobiec zagrożeniom – zgodnie z zasadą, że najważniejsze jest zrozumienie problemu.

ryzyko9

Następnie powinniśmy określić wartość danego ryzyka, którą z zasady szacujemy jako iloczyn prawdopodobieństwa i kosztów wystąpienia (W=P*K). Zarówno potencjalny koszt (czyli odpowiedź na pytanie ile kosztować będzie firmę ryzyko, jeśli się zmaterializuje), jak i prawdopodobieństwo wystąpienia najczęściej szacujemy zgrubnie – na przykład korzystając z zakresu od 1 do 5.

Kiedy wiemy już, które ryzyka mogą spowodować największe problemy w naszym przedsiębiorstwie, należy zaplanować reakcje, z których najczęstsze to:

  • akceptacja,
  • redukcja,
  • unikanie,
  • transfer (np. wykupienie ubezpieczenia).

 

Ostatnim krokiem jest przypisanie osoby odpowiedzialnej za monitorowanie i bieżące reagowanie w obrębie danego ryzyka.

ryzyko7

Warto pamiętać, aby zarządzanie ryzykiem było wpisane w kompleksowe mechanizmy zarządcze firmy. Należy cyklicznie (co najmniej raz na miesiąc) dokonywać przeglądu rejestru ryzyk i na bieżąco reagować na potencjalne zmiany.

Risk management dla nowych projektów 

Jeśli nie mamy przekonania od razu do pełnego wdrożenia zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie, pomyślmy chociaż o wdrożeniu risk management dla nowych projektów i inicjatyw – takich, które stanowią dla firmy wejście w nieznane dotąd obszary. Pozwoli to zapobiec wielu problemom i – czego życzę – zauważyć dotąd niezdefiniowane możliwości.

Realizując firmową strategię i podejmując decyzje zarządcze, zawsze bierzmy pod uwagę czynnik niepewności. Pozwoli to zapobiec nieoczekiwanym zmianom i kosztom spowodowanym przez zmaterializowane problemy. Zacznijmy zarządzać ryzykiem świadomie, zanim ryzyko zacznie zarządzać nami.

ryzyko10