8 błędów podczas prezentacji, których łatwo uniknąć

Kilka dobrych rad przed wygłoszeniem prelekcji

Słuchając dziesiątek prezentacji podczas konferencji, seminariów, odczytów, trudno nie zauważyć, że niektóre z nich trafiają szybciej i skuteczniej zakorzeniają się w głowach odbiorców, podczas gdy inne z jakichś powodów “zgrzytają”, gubią się lub utykają w kanale komunikacyjnym nadawca – odbiorca. Dlaczego tak się dzieje? Czy problemy tkwią jedynie w naturalnych zdolnościach i posiadaniu/nieposiadaniu tzw. osobowości scenicznej? […]

8błędów1

Słuchając dziesiątek prezentacji podczas konferencji, seminariów, odczytów, trudno nie zauważyć, że niektóre z nich trafiają szybciej i skuteczniej zakorzeniają się w głowach odbiorców, podczas gdy inne z jakichś powodów “zgrzytają”, gubią się lub utykają w kanale komunikacyjnym nadawca – odbiorca. Dlaczego tak się dzieje? Czy problemy tkwią jedynie w naturalnych zdolnościach i posiadaniu/nieposiadaniu tzw. osobowości scenicznej? Być może leżą dużo płycej i w zasadzie łatwo wyrwać je, jak chwast i pilnować, by nie odrósł?

Conservative Party Conference 2012

Oto kilka częstych błędów, jakie potrafią położyć prezentację oraz sposoby na ich naprawienie.

#1 Słabe wprowadzenie

Dobry początek może przesądzić o powodzeniu wystąpienia. Słychać nawet głosy, że wprowadzenie jest najważniejszą częścią prezentacji. Jeżeli nie uda ci się pozyskać uwagi publiczności w ciągu pierwszych kilku, kilkunastu sekund, może to oznaczać, że równie dobrze mógłbyś dalej mówić do pustej sali.

Co zrobić? Zacznij od zadania słuchaczom ciekawego pytania lub „rzuć” w ich kierunku kontrowersyjną tezę albo osobiste wyznanie, które ich zaskoczy. Nie zapomnij dodać, dlaczego ta informacja jest dla nich istotna. Jeżeli twoje słowa we wstępie nie “zaczepią” ich osobiście, prawdopodobnie nie poświęcą ci swojej uwagi w dalszej części prelekcji.

#2 Mówisz zbyt szybko

Co często zaskakuje prelegentów? Po konferencji oglądają nagranie swojego wystąpienia i za zaskoczeni, jak szybko mówili. Słowa wystrzeliwane jak z karabinu, nawet jeśli niosą ciekawą treść, mogą chybić. Po prostu twoi odbiorcy nie nadążają z rejestrowaniem informacji, które przekazujesz, a więc siła twojego przekazu słabnie. Ponadto zbyt szybkie tempo wypowiedzi wprowadza napięcie i nerwowość zarówno w tobie, jak i w słuchaczach.

Co zrobić? Jeśli masz tendencje do galopowania z tekstem, przed wystąpieniem napisz sobie na niewielkiej kartce “Zwolnij!” i umieść ją na poziomie wzroku, w miejscu, na które będziesz zerkał podczas prezentacji. Możesz również zaangażować zaprzyjaźnioną osobę z publiczności, która w umówiony sposób będzie ci sygnalizowała, gdy tempo będzie zbyt szybkie.

#3 Zbyt dużo treści

To jeden z głównych powodów, które zmuszają prelegentów do szybkiego mówienia właśnie. Dopuszczony do mównicy człowiek pragnie podzielić się ze słuchaczami swoją wiedzą i upycha w swoim wystąpieniu całą mądrość, jaką dysponuje… Tymczasem jeśli dobra prezentacja ma oznaczać dobrą naukę, to ta wymaga czasu. Czasu na spokojne wyjaśnienie, czasu na przykłady, pytania i odpowiedzi na nie. Zbyt dużo treści nie pozwoli ci na skuteczne przekazanie tego, co najbardziej istotne.

Co zrobić? Wyrzucić z prezentacji wszystko, co zbędne, co jedynie krąży wokół tematu, a nie jest jego istotą, wszystko to, czego nie jesteś w stanie wytłumaczyć w przeznaczonym na prezentację czasie. Jak zrobić taką selekcję? Przypomnij sobie, ile pamiętasz z ostatnio usłyszanego wykładu. Nawet jeśli wszystko było interesujące, pewnie zapamiętałeś tylko najważniejsze punkty. Oprzyj się więc pokusie dorzucenia czegoś do swojego wystąpienia tylko dlatego, że jest modne, dobrze brzmi, podkreśli twoją elokwencję, a nie ma dużej wartości dla przekazu.

8błędów

#4 Czytanie slajdów

Chcesz uśmiercić swoją prezentację i siebie jako prelegenta? Umieść na swoich slajdach tony tekstu, a następnie odczytuj je kolejno słowo w słowo… Pamiętaj, słuchacze nie potrzebują, żebyś czytał im, co widnieje na slajdach, potrzebują, żebyś wyjaśnił im najważniejsze kwestie, szczegóły, dzięki którym zrozumieją twoją myśl, a dany temat wyda im się interesujący.

Co zrobić? Konkretnie ogranicz ilość tekstu na slajdach. Pozostań przy kilku punktach, słowach, hasłach, wykorzystaj obraz, który zilustruje to, co mówisz.

#5 Bez zatrzymywania się

To niezwykle irytujące, kiedy prelegent w toku swojej mowy zadaje pytanie i nie czekając ani chwili kontynuuje, odpowiadając na nie. Publiczność nie ma tak naprawdę sekundy, żeby zastanowić się nad pytaniem, o znalezieniu odpowiedzi nie wspominając. Jaki więc ma cel, zadając pytanie? Brak pauz szkodzi całej przemowie – twoje słowa nie mają chwili, by zakotwiczyć w głowach słuchaczy i zaowocować myślą zwrotną.

Co zrobić? Gdy zadajesz pytanie lub przechodzisz do kolejnych punktów swojej wypowiedzi, zatrzymaj się, policz do 3-4 (nie przejmuj się, tylko tobie wydadzą się wiecznością). Tyle sekund wystarczy, żeby odbiorcy ułożyli w głowach odpowiedzi na twoje pytania, zastanowili się nad wypowiedzianą tezą i stali się publicznością aktywnie uczestniczącą w prezentacji.

#6 Zbyt skomplikowane

Pomyśl o najlepszych profesorach, nauczycielach i prezenterach, jakich wypowiedzi słyszałeś. Co sprawiło, że moc ich nauki była znacząca? Czy ich wykłady brzmiały jak prelekcje o fizyce kwantowej? Zapewne nie, ponieważ najwięcej uczy wiedza przekazana w prosty sposób.

Co zrobić? Podczas tworzenia prezentacji zadaj sobie pytanie: “Czy 12-latek to zrozumie?” (oczywiście mowa o rozgarniętym nastolatku). Jeśli nie masz pewności, zweryfikuj i postaraj się uprościć swój przekaz.

#7 Brak wprawy

Można się zastanowić, czy chciałoby ci się słuchać występu muzyka, który wcześniej nigdy nie grał koncertu? Albo obejrzeć mecz drużyn, które nie mają pojęcia, o co właściwie chodzi i zasad gry uczą się na twoich oczach? (pomijając występy własnych dzieci, które zachwycają bez względu na jakość). Być może nie zawsze będziesz miał wystarczająco czasu na ćwiczenie każdej swojej prezentacji. Ale jeśli zależy ci na dobrym wrażeniu i dotarciu do publiczności, włóż wysiłek, poświęć czas, aby uzyskać jakość, na jaką zasługują.

Co zrobić? Przećwicz swoją prelekcję przynajmniej dwa- trzy razy. Na głos, stojąc, zwracając uwagę na czas, gesty, tempo. Za każdym razem znajdziesz coś, co warto zmienić lub wyćwiczyć. Dzięki próbom masz szansę wyłapać to bez publiczności, więc o ewentualnej wpadce dowiesz się tylko ty.

8błędów4

#8 Starasz się być kimś innym

Tak jak różni są ludzie, tak różne są style prezentacji. Niektóre bardziej energiczne, inne stonowane. Jedne tryskają humorem, podczas gdy inne są pełne nobliwej powagi. Najważniejsze, by były budowane na autentyczności – bądź sobą i nie staraj się tworzyć treści “modnych” lub wzorowanych na kimś innym.

Co zrobić? Nie staraj się naśladować stylu komunikacji innej osoby. Przygotuj się merytorycznie do swojego tematu i znajdź ścieżkę, którą podążysz przekazując te wiedzę swoim słuchaczom. Pozwól, aby twoja osobowość i entuzjazm podkreśliły autentyczność twojego przekazu.

Więcej o sztuce prezentacji i wystąpień publicznych przeczytasz tutaj, a tutaj, jak opanować stres przed prelekcją. Tutaj znajdziesz podpowiedzi, gdzie tworzyć prezentacje multimedialne online, a tutaj podpowiadamy, jakie są najczęstsze błędy podczas przygotowywania slajdów.